İnsanlar yaşadığı bir takım olumsuz durumlar sonucunda özgüven zedelenmesi yaşamaktadır. Bu olumsuzlukları aşmak için sizlere 10 adımda özgüven eksikliği nasıl giderilir bunu açıklamaya çalışacağız. Her insanın zaman zaman özgüveninin düşebileceği deneyimler yaşama gibi bir durumu söz konusu olabilir. Bu durum aslında bakacak olur isek son derece normaldir; zira özgüven statik bir olgu değil, yaşam olaylarıyla şekillenen dinamik bir Benlik Saygısı sürecidir. Genel olarak hayat şartları herkese eşit miktarda davranmayacaktır. Bu nedenle de kimi zaman zor dönemlerden geçilebilir. Yaşadığımız olayların bizi ne kadar etkilediği de kişiden kişiye değişmektedir. O yüzden bu gibi durumlarda kendimizi başkalarıyla kıyaslamak, Bireysel Gelişim hızımızı görmezden gelmemize neden olabilir. Özgüven kişiye özgüdür ve önemli olan da bu özgüvende yaşanan düşmenin giderilmesi ve hayata daha ayakları yere basan, Psikolojik Dayanıklılığı yüksek bir birey olarak devam etmeye başlanmasıdır.
Ayrıca Ankara Psikolog makalemizi de okuyarak derinlemesine destek süreçleri hakkında bilgi edinebilirsiniz.
Hiçbir insan hayat boyunca ne yaşayacağını net bir şekilde bilemez. Hayat bazen planlandığı gibi gitmeye de bilir. Kısacası hayat sürprizlerle doludur. Bu sebeple özgüven eksikliğine neden olan durumlar yaşanabilir. Hangi durumlar insan psikolojisinde özgüven eksikliği yaratabilecek durumlar arasında gösterilebilir diye soracak olursak başlıca şunları söylemek mümkün olacaktır.
- Koruyucu ebeveynler (Çocuğun kendi becerilerini keşfetmesini engelleyen tutumlar).
- Otorite figürleri veya ebeveynler tarafından onaylanmama.
- Akranlar tarafından dışlanma. Zorbalığa uğrama.
- Romantik partnerden ayrılma durumu.
- İşten çıkartılma.
- Bir konuda başarısız olma.
- Sürekli olarak yıkıcı eleştiriler almak.
- Duygusal olarak uzak ebeveynler.
- Cinsel, fiziksel veya duygusal istismar.
- Ebeveynler arasında çekişmeli boşanma.
- Akademik zorluklar.
- Gerçekçi olmayan hedef belirleme (Kişinin kapasitesiyle örtüşmeyen beklentiler).
Tüm bunların yanı sıra göz önünde bulundurmamız gereken iki kavram bulunmaktadır. Bunlar; benlik saygısı ve benlik imajıdır. Kısaca benlik saygısı, birinin kendi değerini nasıl yorumladığıdır. Benlik imajı ise bireyin kendisini nasıl algıladığını içerir, aynı zamanda başkalarının onu nasıl algıladığına dair geliştirdiği Algısal Filtreleri de kapsar. Çoğu zaman, düşük benlik saygısı, olumsuz veya hatalı benlik imajı ile başlar ve kişinin özgüvenini de etkiler.
Özgüven Eksikliğini Gidermenin Yolları
İnsanların benlik bilinci ile hareket etmesi ve kendine olan bir işi yapabileceğine olan ya da başarılı bir birey olabileceğine olan inancı (Öz-Yeterlilik) son derece önemlidir. Genel olarak aile bireyleri arasında aşırı derecede korumacı bir davranış sergilenmiş ise o insanda bir özgüven sorunu ortaya çıkması muhtemel olur. Bunun yanı sıra aile bireyleri içerisinde bir dışlanma söz konusu ise, ebeveynler duygusal olarak soğuk ve mesafeli ise bu durumda da bir özgüven sorunu yaşanma olasılığından söz etmemiz mümkün olacaktır. Herhangi bir işte başarısızlık ya da bir işten çıkartılma gibi bir durum söz konusu olmuş ise bu tip ve benzeri pek çok durum insanda özgüven sorununun meydana gelmesine olanak tanır. Özgüven sorununuzu tamamen ortadan kalkması için yapabileceğiniz birtakım şeyler vardır. Özgüven nasıl geri kazanılır ya da özgüveni sağlamak için ne gibi bir yol izlenmesi gerekir gibi pek çok konu bu hususta son derece merak edilen konular arasında yer alır. Tabii ki zaman gerektiren bu süreçte sabır ve Öz-Farkındalık da sizin en yakın arkadaşınız olacaktır. İşte, özgüven eksikliğini gidermenize yardımcı olacak bazı öneriler;
1- Gerçekçi Olmak
Bu noktada gerçekçi olmaktan kasıt, kendi sınırlarınızın ve potansiyelinizin farkında olmaktır. Yani kendinizi bir başkası ile kıyaslamak yerine kendi yapabileceğiniz pek çok şeyin farkına varmanız son derece büyük bir önem taşır. Her insanın mutlaka yapabileceği çok iyi bir şey ve de başarılı olabileceği herhangi bir alan vardır. Bu Güçlü Yönleri keşfetmek bu noktada gerekli olacaktır. İyi olduğumuz alanları bilir ve o alanda ilerlersek bunun özgüvenimize büyük oranda katkısı olacaktır.
2-Hedef Belirlemek
Özgüven sorununu ortadan kaldırmak için neler yapılabilir diye bir soru soracak olur iseniz ilk olarak yapmanız gereken şeylerden biri SMART (Spesifik, Ölçülebilir, Ulaşılabilir, Gerçekçi, Zamana Bağlı) hedefler belirlemek olacaktır. Sizi başarıya götüren ve özgüven eksikliğinizi tamamen ortadan kaldıracak olan en önemli faktörlerden biri bir şey başarmaktır. Bu sebep dolayısıyla sizi başarıya götürecek olan durumları Küçük Adımlara bölmek ve hedeflerinize yoğunlaşmak bu noktada sizin için son derece büyük bir fayda sağlar.
3- Kendi Hayatına Odaklanmak
Dış etkenlerden ziyade kendi hayatınızla ilgilenmek özgüven açısından çok daha önemli olacaktır. Neden diye soracak olur iseniz pek çok insan daha farklı bir hayat yaşamaya özlem duyar. Ancak bu noktada sizin kendi hayatınıza odaklanmanız ve İçsel Denetim Odağı geliştirmeniz her zaman için çok daha etkili olacaktır. Sizin yapmaktan hoşlandığınız ve istediğiniz şeyler her zaman daha önemlidir. Öncelik sıranızı buna göre belirlerseniz, başka insanların sizin hayatınıza olan manipülatif etkileri de azalacaktır.
4- Spor yapmak
Spor yapmak özgüven eksikliğinin giderilmesi için oldukça önemli bir etkendir. Spor yaptığınız zaman vücudunuzun ürettiği mutluluk hormonu ve Beden Algısındaki olumlu değişimler, sizin psikolojik anlamda daha iyi hissetmenize yardımcı olur. Bunun neticesinde çok daha zinde hissetmenizi de sağlar. Spor yaparak enerjinizi yükselttiğiniz zaman özgüveniniz de daha çok artacaktır.
5- Bir Hobi Edinmek
Bir hobiye sahip olduğunuz zaman yapabileceğiniz pek çok şey olduğunu görme imkânı da bulacaksınız. İlgi alanınız olan bir hobi, sizin için bir Yaratıcı İfade ve başarı kaynağı olacaktır. Dolayısıyla özgüveninizin kendiliğinden arttığını göreceksiniz.
6- Sosyal Olmak
Özgüven eksikliği yaşayan insanlar toplum içinde konuşmaya çekilebilirler. Bu neden dolayısı ile özgüven sorununu aşmak isteyen bir insan, konfor alanından çıkarak çeşitli topluluklar içerisinde konuşmak gibi denemeler yaparak bu sorunu aşmaya çalışabilir. Sosyal ilişkiler kurarken, Sınır Koyma becerilerimiz de bizim için ne kadar sağlıklı olduğu konusunda belirleyicidir. Bazı insanların sizi aşağı çekmeye meyilli olduğunu fark ederseniz, onlarla daha az zaman geçirmeye çalışın. Olumlu ve sizi takdir eden insanlarla ilişkiler kurmaya çalıştıkça özgüveninizdeki artışı da hissedeceksiniz.
7- Olumlu Düşünmek
Her zaman için olumlu düşünmek ve Bilişsel Yeniden Yapılandırma yapmak size kendinizi iyi hissettirecektir. Olumlu düşüncelere sahip olan insanlar, genel olarak pozitif insanlar olup kendileri ile ilgili sorunlarını aşma yoluna daha çabuk gidebilirler. Kendinize karşı nazik olmak, yani Öz-Şefkat göstermek, hata yaptığınızda kendinizi acımasızca eleştirmek yerine destekleyici bir sesle konuşmak demektir. Benzer bir durumda bir arkadaşınıza ne diyeceğinizi düşünün; genellikle başkalarına kendimize verdiğimizden çok daha destekleyici tavsiyeler veririz.
8- Bakımlı Olmak
Dış görünüşüne ve kişisel temizliğine dikkat etmek de özgüven sorununu ortadan kaldıran en önemli unsurlardan biridir. Kendimizi ne kadar iyi hissedersek dışarıya da o kadar iyi bir izlenim veririz. Her şey kendi bedenimizde Barışık Hissetmekle başlar.
9- Meditasyon Yapmak
İnsan ruhunda bir dinginliğe ve arınmaya yer açan bir durum olarak meditasyon yapmak, özgüven konusunda da büyük ölçüde bir destek olacaktır. Bu arınma ve Mindfulness (Bilinçli Farkındalık) sayesinde birçok şey keşfedip kendi içimize dönme imkanı bulabiliriz. Eğer kendi isteklerimiz ve zevklerimiz ile bağ kurmakta zorlanıyorsak meditasyon yapmak iyi bir seçenek olacaktır.
10- Sağlıklı Beslenmek
Bir insan sağlıklı beslendiği zaman kendini daha sağlıklı ve daha iyi hissedebilir. Beden ve zihin bir bütün olduğu için bu durum özgüven sorununun azalmasına yardımcı olabilir. Sağlıklı besin, sağlıklı insan demektir. Bedenimizin deposunu sağlıklı yemek ile doldurursak, ruhumuzun deposunu da Yaşam Enerjisi ve özgüven ile doldurabiliriz.
Bu adımlar kendi kendinize yapabileceğiniz güzel sonuç veren adımlardır ancak bazı durumlarda profesyonel destek almak gereklidir. Bu tarz durumlarda Ankara psikolog arayışlarınız için sizlere en profesyonel destekleri sunmaktayız.
Başarılarınızı Kutlayın: Küçük başarılarınızı kutlamak, kendinize olan inancınızı ve başarıya dair motivasyonunuzu artırabilir. Bu, beynimizdeki Ödül Mekanizmasını tetikleyerek yeni başarılar için güç verir.
Sürekli Öğrenme ve Gelişim: Kendinizi sürekli olarak geliştirerek ve yeni şeyler öğrenerek özgüveninizi artırabilirsiniz. Bilgi, özgüvenin en sağlam temelidir.
İçsel Konuşmayı Değiştirin: Negatif içsel konuşmayı fark etmek ve Olumlamalarla değiştirmek önemlidir. Kendinize karşı destekleyici bir iç ses geliştirmek özgüveninizi artıracaktır.
Zamanınızı İyi Yönetin: Zaman yönetimi, kontrol hissini artırır. Kontrol hissi arttıkça, kişinin kendisine olan güveni de paralel olarak yükselir.
Başkalarına Yardım Etmek: Başkalarına yardım etmek, bir işe yarama ve toplumsal fayda sağlama duygusunu pekiştirerek Anlam Arayışınızı destekler.
İletişim Becerilerinizi Geliştirin: Kendini doğru ifade edebilen bir birey, sosyal kaygılarını yenerek daha özgüvenli adımlar atabilir.
Başkalarının Fikirlerine Açık Olun: Esneklik göstermek, özgüvenin bir işaretidir. Kendi değerinden emin olan bireyler, eleştirileri birer gelişim fırsatı olarak görürler.
Kıyaslama Yapmayı Bırakın: Başkalarıyla sürekli kıyaslama yapmak, özgüveninizi zedeleyebilir. Sizin tek rakibiniz, dünkü kendiniz olmalıdır.
Kendinize İyi Bakın: Fiziksel ve zihinsel sağlığınıza özen göstermek, kendinize verdiğiniz değerin en somut göstergesidir.
Kendinizi Affedin: Hatalar, Öğrenme Sürecinin doğal bir parçasıdır. Geçmişteki hatalarınız için kendinizi affetmek, geleceğe daha özgür bir özgüvenle bakmanızı sağlar.
Profesyonel Yardım Alın
Özgüven eksikliği, bireyin potansiyelini gerçekleştirme ve hayatın sunduğu fırsatları değerlendirme konusunda kendini kısıtlanmış hissetmesine neden olabilir. Bu durum, iş hayatından sosyal ilişkilere kadar yaşamın birçok alanını olumsuz etkileyebilir. Bazı kişiler özgüven eksikliği ile kendi başlarına başa çıkmaya çalışsalar da, bu sorunun kökenine inmek ve kalıcı bir çözüm bulmak her zaman kolay değildir.
Eğer özgüven eksikliği günlük yaşantınızı, karar alma süreçlerinizi veya sosyal ilişkilerinizi olumsuz yönde etkiliyorsa, profesyonel destek almayı düşünebilirsiniz. Bir psikolog ya da danışman, özgüven eksikliğinin altında yatan Çocukluk Şemalarını keşfetmenize ve bunları aşmak için etkili stratejiler geliştirmenize yardımcı olabilir.
Uzman desteği, özgüven eksikliğinin temelinde yatan olumsuz düşünce kalıplarını değiştirmek ve kendinize olan inancınızı yeniden inşa etmek için bir rehber görevi görebilir. Aven Psikoloji, özgüven eksikliği gibi kişisel gelişim alanlarında deneyimli uzmanlarıyla size destek olmaya hazırdır. Daha fazla bilgi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
